
Ofis piyasasındaki hareketlilik bir ülkenin ekonomik görünümü hakkında bilgi veren en temel kriterler arasında gelir. Ekonominin büyüdüğü ve Türkiye gibi gelişmekte olan pazarlarda yeni şirketlerin kurulması, mevcut şirketlerin yeni ofis ihtiyaçları ya da yurtdışından yeni yatırımların gelmesi ekonomideki hareketlilik hakkında ipuçları verirken kriz dönemlerinde ofis piyasasında kiralamaların düşmesi de yine ekonominin gidişi hakkında yatırımcıları bilgilendirir.
Anadola Yakası Alternatif Oldu Ancak Türkiye ilginç bir pazar olması nedeniyle bu kriz döneminde bile ofis piyasasında ciddi bir düşüş meydana gelmemiş hatta ters yönlü hareketin yarattığı bir canlılık bile gözlenmişti, bu hareketlilik kriz nedeniyle küçülen şirketlerin daha küçük ofislere geçmesi ya da daha uygun fiyatlı ofis merkezi kiralamaları şeklinde gerçekleşmişti. Bu dönemde ise Anadolu Yakası, şirketlerin yardımına koşmuş, Maslak gibi bölgelere göre A sınıfı ofislerdeki daha uygun fiyatları nedeniyle pek çok şirket Ümraniye ve Kavacık gibi alternatif bölgeleri tercih etmişti.
Ümraniye 18 Dolar ile Avantajlı Konumda 2010 yılının ikinci çeyreğinde de ofis piyasasında bu trend devam etti. Ümraniye bölgesi yeni geliştirilen çok sayıda ofis projesi metrekare kirası 18 dolar ortalamasındaki değeri ile şirketlerin en çok tercih ettiği ofis alanlarından biri oldu. Bölgenin tercih edilmesindeki bir başka neden ise şehir merkezlerinde bulunamayan 10 bin metrekareye varan geniş ofis alanlarının Ümraniye ve Kavacık gibi bölgelerde temin edilebilmesi oluşturdu.
Maslak'taki Durgunluk Ümraniye'ye Yaradı Maslak bölgesi ise şirketlerin ilgi gösterdiği öncelikli bölgeler arasında yer aldı. Ancak Maslak bölgesi talebin her zaman yüksek olduğu yerler arasında gelirken son dönemde yeni proje geliştirilememesi nedeniyle talep sınırlı kaldı. Bu bölgede yeni projelerin hayata geçirilememesinden ise Kavacık, Ümraniye gibi bölgeler yararlandı.
Ofis piyasasına yönelik araştırmalar yapan Colliers International'ın 2010 İkinci Çeyrek Ofis Pazarı Araştırması A sınıfı ofislerde metrekare kira fiyatlarının 32.7 dolar ile en yüksek Levent'te olduğunu gösteriyor. Beşiktaş 31.1 dolar ile onu izlerken Taksim 26.7 Etiler ise 26.2 dolar olarak gerçekleşti. Maslak'ta kiralar 19 dolar seviyesindeyken son dönemde en çok talebin olduğu Ümraniye 17.1, Kozyatağı 17.8, Kavacık'ta ise 18.8 dolar seviyelerinde bulunuyor.
Kiracı-mülk Sahibi Dengesi Değişti Geçen seneye göre fiyatlarda çok ciddi değişiklikler meydana gelmezken pazarın yapısındaki en önemli değişiklik kiracı ve mülk sahipleri arasındaki dengelerin değişmesi oldu. Kriz döneminde fiyatlarda kiracıların hakim olduğu bir piyasa hakimken kriz sonrasında ise mülk sahiplerinin piyasanın dinamiklerini belirlediği bir ortam oluştu.
Colliers International Ofis Piyasası Uzmanı Gizem Burteçin, "Kriz nedeniyle çoğu proje geliştirici firma finansman bulamadı. Kriz ortamında yeni proje hayata geçirebilen firmalar krizden güçlenerek çıktı. Bunun yanı sıra çok sayıda şirketin proje gerçekleştirememesi nedeniyle de piyasa mülk sahiplerinin hakim olduğu bir piyasaya döndü. Şu anda talebin yoğunlaşmasıyla birlikte ise bu firmalar avantajlı konuma geçti" diye konuşuyor. Propin Gayrimenkul'den broker Hatice Merdin ise "Piyasa kiracı piyasasından mal sahibi piyasasına dönecek. Eskiden kiracılar piyasadaki fiyatları etkileyebilirken şimdiki ortamda mal sahipleri belirleyecek. Bu süreçte kiralarda da hafif bir artış görülebilir" diye konuştu.
Ümraniye'de Kiralarda Yükseliş Bekleniyor Colliers International'dan Burteçin, özellikle Ümraniye bölgesinde ofis talebinin çok canlandığını söyleyerek yeni hayata geçirilecek olan projelerin bu bölgedeki fiyatları 2011 yılı ortalarına doğru bir miktar da olsa yükseltebileceğini söylüyor.
Colliers'ın raporunda "Önceki dönemde merkezi iş aksında Levent, Etiler gibi kiraların yüksek olduğu bölgelerdeki prestijli ofislere yönelik talep bu dönemde bütçelerin daha kısıtlı olması nedeniyle Ümraniye, Kavacık gibi ikincil bölgelerdeki A sınıfı ofislere yöneldi" denildi. Propin'in 2010 ikinci çeyrek ofis piyasasına yönelik raporunda ise "Önümüzdeki çeyrekte genel kira ortalamalarında belirgin düşüş ve yükseliş öngörmüyoruz. Firmaların büyük kısmının 2010 yılı içinde aldıkları bütçe onayları nedeniyle en geç Eylül ayı gibi yeni kontratları imzalayacaklarına dikkat çekildi. Boşluk oranlarında ikinci ve üçüncü çeyrekte düşüş yaşanacağına dikkat çekilen raporda 2011'in ilk çeyreğinin hareketli geçeceğine değinildi. Raporda "Geçen çeyrekte olduğu gibi önümüzdeki çeyrekte de büyük kiralama işlemlerinin odağında Ümraniye'nin önde olacak gibi görünüyor" denildi.